Đặc sản Sapa: món nên ăn tại chỗ và quà mang về

Đặc sản Sapa chia làm hai nhóm rõ ràng: món ăn nóng giữa trời lạnh như thắng cố, lẩu cá hồi, đồ nướng chợ đêm, và quà khô mang về như thịt gác bếp, rượu táo mèo, nấm hương. Nhóm đầu nên ăn ngay tại chỗ vì hợp với khí hậu vùng cao. Nhóm sau cần biết chọn, vì Sapa đông khách nên hàng làm sẵn, hàng mang từ nơi khác về bán lẫn với hàng của bản địa. Các món dưới đây xếp theo cách dùng, kèm mẹo chọn và cách giữ khi đi đường dài.

Xem tin nhanh

• Ăn tối trời lạnh: lẩu cá hồi hoặc cá tầm, thắng cố, đồ nướng chợ đêm.
• Ăn kèm bữa cơm: cải mèo, su su, cơm lam, xôi ngũ sắc.
• Quà khô dễ mang: nấm hương, chè Shan, hạt dổi, táo mèo khô.
• Quà cần chọn kỹ: thịt trâu, thịt lợn gác bếp; giá quá rẻ thì nên nghi.
• Đồ có nước: rượu táo mèo, rượu ngô, tương ớt Mường Khương nên đóng kín, để hành lý ký gửi.

Món nên ăn ngay ở Sapa

Lẩu cá hồi, cá tầm nước lạnh Sa Pa

Cá hồi và cá tầm nuôi tại các khe suối lạnh dưới chân đèo Ô Quy Hồ có thớ thịt chắc ngọt, không hề bị mỡ ngấy. Nồi lẩu cá chua ngọt thơm lừng thảo quả ăn kèm nấm rừng và các loại rau cải mèo vùng cao giòn ngọt là bữa tối ấm lòng giữa tiết trời sương mù phố núi.

Bánh hạt dẻ nướng nóng hổi

Dọc các con phố Cầu Mây, Xuân Viên, những mẻ bánh hạt dẻ Sa Pa nướng trên chảo gang tỏa mùi thơm bùi ngào ngạt. Vỏ bánh ngàn lớp vàng ruộm ôm trọn phần nhân hạt dẻ xay nhuyễn ngọt bùi, giá tham khảo chỉ 10.000 đến 12.000 đồng một chiếc nóng hổi ăn ngay trên tay.

Lẩu cá hồi, cá tầm

Cá hồi và cá tầm được nuôi ở các trại nước lạnh quanh Sapa, nên đây là món nhiều người chọn cho bữa tối đầu tiên. Quán thường làm theo kiểu một cá nhiều món: gỏi, nướng, chiên và lẩu chua cay từ phần đầu, xương. Đi 2 người, gọi lẩu kèm một món gỏi là đủ; đi nhóm thì gọi theo cân.

Giá tính theo cân cá sống và mỗi quán một mức, nên hỏi giá một cân và cân trước mặt trước khi chế biến. Dịp lễ và cuối tuần mùa lúa chín, nhiều quán đông tới mức phải chờ; đặt bàn từ chiều sẽ đỡ mất thời gian.

Thắng cố

Thắng cố là món của người H'Mông, nấu từ thịt và nội tạng ngựa hoặc bò với gia vị như thảo quả, quế, hồi. Mùi khá nồng, không phải ai cũng hợp ngay lần đầu. Nếu muốn thử, gọi một bát nhỏ ở quán trong chợ để biết mình có ăn được không, thay vì gọi cả nồi.

Đồ nướng chợ đêm

Buổi tối, quanh khu nhà thờ đá và chợ đêm có nhiều hàng nướng: thịt lợn bản, lạp xưởng, trứng, khoai, ngô, cơm lam. Ngồi ăn bên bếp than là cách sưởi ấm của nhiều người khi đêm Sapa xuống dưới 15 độ. Hỏi giá từng xiên trước khi lấy, vì hàng nướng thường tính theo món chứ không có thực đơn in sẵn.

Rau vùng cao, cơm lam, xôi ngũ sắc

Cải mèo, su su, rau dớn là những món rau quen thuộc trong bữa cơm ở Sapa, xào tỏi hoặc luộc. Cơm lam nướng trong ống tre, ăn với muối vừng hoặc thịt nướng. Xôi ngũ sắc nhuộm màu từ lá cây, thường có ở chợ phiên và dịp lễ.

Quà mang về và sản vật Tây Bắc

Bánh hạt dẻ đóng hộp làm quà

Bánh hạt dẻ nướng chín được đóng hộp 10 chiếc hút chân không tiện mang về làm quà cho bạn bè, đồng nghiệp.

Rượu táo mèo và Rượu Shan Lùng

Rượu gạo nấu men lá ủ cùng quả táo mèo rừng chua chát tạo nên thức uống có màu cánh gián ấm áp; rượu Shan Lùng của đồng bào Dao đỏ Bản Xèo lại có hương thơm dịu ngát, nồng nàn.

Nấm hương rừng và Măng khô Sa Pa

Nấm hương rừng tự nhiên có cánh nhỏ, chân ngắn nhưng mùi thơm đậm sâu hơn nhiều so với nấm trồng; măng vầu khô giòn sần sật để được quanh năm.

Muối chẩm chéo Tây Bắc

Gia vị chấm truyền thống pha trộn từ muối rang, hạt mắc khén, hạt dổi, tỏi ớt và rau thơm rừng, là bạn đồng hành không thể thiếu khi ăn thịt gác bếp hoặc đồ luộc nướng.

Quà	Để được	Cách mang	Ghi chú
Nấm hương, mộc nhĩ	Lâu nếu khô, kín	Xách tay	Nhẹ, ít mùi
Chè Shan, hạt dổi, thảo quả	Lâu nếu kín	Xách tay	Hạt dổi thơm mạnh, bọc kín
Thịt trâu, lợn gác bếp	Vài tháng nếu hút chân không, xem bao bì	Xách tay hoặc ký gửi	Giữ khô, tránh nóng
Lạp xưởng gác bếp	Theo bao bì	Xách tay	Nên mua loại hút chân không
Rượu táo mèo, rượu ngô	Lâu nếu đậy kín	Ký gửi, bọc chống vỡ	Chất lỏng có cồn
Tương ớt Mường Khương	Theo bao bì	Hũ kín, ký gửi	Đồ có nước
Mận, đào (theo mùa)	Vài ngày	Thùng có lỗ thoáng	Chỉ có khoảng tháng 5 đến tháng 7

Lưu ý: Giá trong bảng chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo thời điểm, mùa và chương trình của nhà cung cấp. Bạn nên kiểm tra giá cập nhật khi đặt.

Nấm hương và chè là quà dễ mang nhất vì nhẹ, khô và để lâu. Thịt gác bếp là món nhiều người tìm, nhưng cũng là món dễ mua nhầm nhất, nên phần dưới nói riêng về nó.

Chọn thịt gác bếp thế nào

Thịt trâu gác bếp làm đúng cách cần nhiều ký thịt tươi mới ra một ký thịt khô, nên giá không thể rẻ. Một gói giá thấp hơn hẳn mặt bằng chung thường là thịt bò hoặc thịt lợn tẩm màu, hoặc thịt sấy công nghiệp chứ không hun khói.

• Nhìn: thớ thịt khô, màu nâu sẫm, cắt ra bên trong hơi đỏ; không bóng dầu, không dính tay.

• Ngửi: mùi khói bếp và mắc khén nhẹ, không mùi phẩm màu hay mùi ôi.

• Hỏi: nơi làm, ngày làm, hạn dùng; chọn cửa hàng có nhãn, có địa chỉ, có thể đổi trả.

• Mang: chọn gói hút chân không nếu đi xa; về nhà để ngăn mát hoặc ngăn đá.

Nếu không chắc, mua một gói nhỏ ăn thử ngay trong chuyến, thấy hợp rồi mới mua thêm ở chính chỗ đó vào ngày về.

Mua đặc sản ở đâu ở Sapa

• Chợ Sapa ở trung tâm: nhiều quầy đồ khô, nấm, chè, gia vị; tiện mua vào buổi sáng.

• Chợ phiên quanh vùng: chợ Bắc Hà họp sáng Chủ nhật, có thêm hàng của người bản địa và gia súc, gia cầm; đi từ Sapa mất vài giờ đường núi nên cần thuê xe riêng hoặc theo tour.

• Cửa hàng đặc sản trong thị trấn: giá cao hơn chợ nhưng có nhãn mác, đóng gói sẵn, hợp để mua quà biếu.

Ở chợ, mặc cả nhẹ nhàng là chuyện bình thường, nhưng nên hỏi vài quầy để biết mặt bằng giá trước khi mua số lượng lớn.

Gợi ý một ngày ăn ở Sapa

• Sáng: phở hoặc bún ở chợ, cà phê sưởi nắng nếu trời quang.

• Trưa: cơm với cải mèo, su su, thịt lợn bản tại một quán trong bản Cát Cát hoặc Tả Van nếu đang trek.

• Chiều: ghé chợ mua đồ khô khi nắng còn, tránh mua lúc tối vì khó xem màu hàng.

• Tối: lẩu cá hồi hoặc đồ nướng chợ đêm; mang áo ấm vì nhiệt độ hạ nhanh sau 18 giờ.

Thời điểm đi cũng ảnh hưởng tới những gì có thể ăn: mận, đào chỉ có mùa hè, còn đồ nướng và lẩu hợp nhất khi trời lạnh từ tháng 11 đến tháng 3. Khi lên kế hoạch du lịch Sapa, bạn nên chọn tháng theo mùa lúa chín hoặc mùa hoa để biết món nào đang vào vụ. Chọn khách sạn Sapa gần chợ và nhà thờ đá sẽ tiện đi bộ ăn tối mà không phải leo dốc về khuya.

Câu hỏi thường gặp

Sapa mua gì làm quà dễ mang nhất?

Nấm hương, chè Shan, hạt dổi: nhẹ, khô, để lâu và không cần giữ lạnh.

Thịt trâu gác bếp Sapa có phải hàng thật không?

Không phải gói nào cũng thật. Chọn nơi có nhãn, có địa chỉ; giá rẻ bất thường thường là thịt khác tẩm màu.

Mang rượu táo mèo lên máy bay được không?

Được nếu để hành lý ký gửi, đóng chai kín và bọc chống vỡ. Mỗi hãng có giới hạn riêng về đồ có cồn, nên kiểm tra trước.

Thắng cố có dễ ăn không?

Món có mùi nồng của nội tạng và thảo quả. Gọi bát nhỏ ăn thử trước khi gọi cả nồi.

Lời kết

Đặc sản Sapa hợp ăn tại chỗ giữa trời lạnh: lẩu cá hồi, đồ nướng, thắng cố, rau vùng cao. Quà mang về, nấm hương và chè là lựa chọn an toàn; thịt gác bếp cần chọn nơi bán rõ nguồn gốc, còn rượu và tương ớt nên đóng kín, ký gửi.

Muốn xếp chợ phiên, bản làng và các bữa ăn này vào một lịch đi Sapa cụ thể? Lịch Trình Nhanh giúp bạn tạo bản nháp lịch trình theo số ngày và ngân sách, miễn phí và không cần tài khoản.